LevensloopSubmitted by George Overmeire on Sat, 01/16/2010 - 23:22 |
Deze chronologie is gebaseerd op vergelijkbare schema's in uitgaven van Goethes werk, o.m. de Nederlandse uitgave van "Die Wahlverwandschaften"(Natuurlijke verwandschap - vert: Pim Lukkenaer) "Wilhelm Meisters Lehrjahre"(Wilhelm Meisters Leerjaren - vert: Pim Lukkenaer) en de Goethe - biografie van Prof.Dr. Herman Grimm (ned uitgave W. de Haan, 1962)
| 1742 | 25 december: *Charlotte von Schardt, later von Stein, waarschijnlijk in Eisenach. |
|
| 1746 | *Kätchen Schönkopf in Leipzig. |
|
| 1749 | 28 augustus: Goethe geboren in Frankfurt am Main, als zoon van Johann Kaspar Goethe,(1710 - 1782) jurist en raadsheer van de keizer, en Katharina Elisabeth Textor (1731 - 1808), bekend geworden als Frau Aja of Frau Rat. Goethe wordt samen met zijn zuster Cornelia door zijn vader en door huisonderwijzers onderwezen en leert Latijn, Grieks, Frans, Engels en Hebreeuws. Hij tekent en musiceert. |
|
| 1750 | * 7 december: Cornelia Goethe. | |
| 1752 | *Friederike Brion in Niederrödern. |
|
| 1753 | *Charlotte Buff in Wetzlar |
|
| 1756 | *W.A. Mozart. *Körner, een vriend van Schiller. |
|
| 1757 | *Carl August. | |
| 1758 | *Karl Friedrich Zelter. 23 juni: *Anna Elisabeth Schönemann (Lili) in Frankfurt a.M. |
|
| 1759 | *Fr. Schiller. | |
| 1763 | Goethe's eerste gedicht: "Höllenfahrt Christi". |
|
| 1764 | 6 juni: *Christiane Vulpius. |
|
| 1765 | Goethe begint zijn rechtenstudie in Leipzig (het "kleine Parijs"). Naar aanleiding van zijn verhouding met de herbergiersdochter Kätchen Schönkopf schrijft hij de Anacreontische gedichten, "Das Buch Annette" (Annette - Lieder, 1766 - 1767). |
|
| 1767 | Goethe werkt aan het herdersspel "Die Laune des Verliebten" (tot 1768). |
|
| 1768 | 28 augustus: Goethe keert ernstig ziek naar Frankfurt terug. Hij wordt verzorgd door zijn moeder en haar vriendin Susanna von Klettenberg, de "schöne Seele" uit het zesde boek van "Wilhelm Meister". Door haar maakt hij kennis met natuurmystieke en alchemistische geschriften, waardoor hij het idee voor "Faust" krijgt. Tevens is dit het begin van zijn natuurwetenschappelijke studies. |
*Wilhelm von Humboldt |
| 1769 | Neue Lieder; anoniem verschenen Die Mitschuldigen; een blijspel in Rococo-stijl. |
|
| 1770 | Goethe voltooit zijn rechtenstudie in Straatsburg. Kennismaking met Johann Gottfried Herder. Via hem kennismaking met Homerus, Shakespeare, de gotiek en de Ossian-gedichten van James Macpherson. |
* Napoleon * Ludwig van Beethoven |
| 1771 | Friederike-Lieder. Advocaat in Frankfurt. |
|
| 1772 | Gedurende vier maanden is Goethe jurist bij het gerechtshof van Wetzlar. Verliefd op Charlotte Buff, de verloofde van legatiesecretaris J.C. Kestner. (Lotte uit Die Leiden des jungen Werthers.) |
|
| 1773 | Götz von Berlichingen. Treurspel in Shakespeareaanse stijl. Door dit werk raakten de middeleeuwen in de mode. Goethe begint te werken aan Faust. |
|
| 1774 | Die Leiden des Jungen Werthers. Deze roman in brieven maakte Goethe beroemd in heel Europa. Clavigo. Bezoek aan Lavater in Frankfurt. Reis langs de Rijn. Kennismaking met Fritz Jacobi. Goethe's Sturm und Drang-periode komt tot uiting in zijn gedichten Prometheus en Ganymed en het toneelfragment Mahomet. |
|
| 1775 | Verloving met Lili Schönemann; na enkele maanden verbroken. Reis naar Zwitserland. Stella. Lili-Gedichte. 7 november: Goethe vestigt zich op uitnodiging van hertog Karl August in Weimar. Hij vat liefde op voor Charlotte von Stein, die 7 jaar ouder is en gehuwd. |
|
| 1776 | Goethe is vanaf juni 1776 als "Legationsrat" betrokken bij de regering van Weimar met een salaris van 1200 Thaler. 20 oktober: J.G. Herder komt naar Weimar. |
|
| 1777 | Reis naar de Harz. |
|
| 1778 | Der Fischer. Ballade |
+ Rousseau. + Voltaire |
| 1779 | Eerste versie van Iphigenie voltooid. 6 april: eerste opvoering. Goethe wordt "Geheimrat" aan het hof, lid van het kabinet. Hij zorgt voor het toneel, het park en de bouwwerken. tevens leidt hij de commissie voor militaire zaken en wegenaanleg. |
|
| 1780 | Januari: weerzien met Frederike in Sesenheim en met Lili in Straßburg. 2e reis naar Zwitserland. Bezoek aan de Karlsschule in Stuttgart. Kennismaking met Schiller. Goethe legt zich toe op de studie van de natuurwetenschappen. |
|
| 1782 | Goethe wordt door de hertog in de adelstand verheven, waardoor hij het predikaat "von" voor zijn naam mag zetten. Hij wordt belast met de staatsfinanciën. Erlkönig. Ballade. |
|
| 1783 -1786 | Fritz von Stein, de jongste zoon van Charlotte von Stein, woont in Goethes huis en wordt door hem opgevoed. |
|
| 1784 | *Marianne von Willemer, geb. Marianne Jung. |
|
| 1785 | *Bettine Brentano op 4 april in Frankfurt am Main. |
|
| 1786 | Reis naar Italië, tot 1788. Kennismaking met de klassieke oudheid en de renaissance en, vooral, de lossere Italiaanse levenswijze. Iphigenie auf Tauris. Derde en laatste versie van dit prozadrama in vijfvoetige jamben. |
|
| 1788 | Terug in Weimar. Goethe beperkt zijn ambtelijke bezigheden tot een minimum, maar behoudt de leiding over alle instellingen van wetenschap en kunst. Egmont. Treurspel. Kennismaking met Schiller. 12 juli: Goethe maakt kennis met Christiane Vulpius, een meisje uit een eenvoudig milieu. |
|
| 1788 - 1790 | Römische Elegien. |
|
| 1789 | Verhouding met Christiane Vulpius . Geboorte zoon August (1789 - 1830) op 25 december. Torquato Tasso. Kunstenaarsdrama. |
|
| 1790 | Venezianische Epigramme, na zijn tweede (minder gelukkige) reis naar Venetië. Die Metamorphose der Pflanzen, een botanische studie. De term "morfologie" is van Goethe afkomstig. |
|
| 1791 | Beiträge zur Optik. Goethe begint met zijn "Farbenlehre", een kleurenpsychologisch werk, dat in 1810 zal verschijnen. In dit werk komt Goethe's pantheïstische levensbeschouwing naar voren, dat ook in zijn literaire werk terug te vinden is. In Weimar krijgt Goethe de leiding over het hoftheater. Samen met Schiller zal hij hiervan een voorbeeld van artistiek toneel maken. De Franse revolutie heeft een grote invloed op Goethe leven. Het blijspel "Gros-Cophta", heeft het halssnoerproces van Marie Antoinette als onderwerp. |
|
| 1792 - 1793 | Goethe volgt de hertog in de eerste coaltitieoorlog tegen Frankrijk. Nederlaag van Valmy. Der Bürgergeneral, een gelegenheidsstuk. Drama: Die Aufgeregten. |
|
| 1794 | Reineke Fuchs. Een dierenepos in hexameters. Vriendschap met Schiller Goethe werkt verder aan zijn in 1777 begonnen Wilhelm Meisters theatralische Sendung. Hij smeedt de zes boeken aaneen tot de eerste vier boeken van de Lehrjahre. Goehte werkt verder aan Faust. |
|
| 1795 - 1797 | "Die Unterhaltungen deutscher Ausgewanderten". Een losse raamvertelling, die Goethe schrijft voor Schillers tijdschrift "Die Horen". In dit verhaal vindt een groep aristocratische vluchtelingen in het vertellen van verhalen een uitwijkmogelijkheid voor de revolutie. |
|
| 1797 | Xenien. Kritische epigrammen, die hij samen met Schiller schreef als kritiek op de toenmalige letterkunde. Reis naar Zwitserland. Propyläen. Hermann und Dorothea. Een idyllisch epos als tegenhanger van Schillers "Das Lied von der Glocke". |
|
| 1798 | Balladen "Der Zauberlehrling", "Die Braut von Korinth", "Der Schatzgräber", "Der Gott und die Bajadere". |
|
| 1799 | Achilleis. | |
| 1805 | Epilog zur Schillers Glocke. |
+ Schiller |
| 1806 | Plundering van Weimar door de Fransen. Ontroerd door haar dappere houding trouwt Goethe op 19 oktober met Christiane Vulpius. |
|
| 1807 - 1808 | Sonnette. Goethe verliefd op Minna Herzlieb. |
|
| 1808 | Publikatie van het eerste deel van Faust. (voltooid in 1806) Pandora, dramatische alegorie. Goethe's moeder sterft. Ontmoeting met Napoleon. Door deze ontmoeting kreeg Goethe, die op dat moment in zijn leven vereenzaamd was, een nieuwe impuls. Relatie met de nieuwe Romatische School in Jena. |
|
| 1809 | Die Wahlverwandtschaften, symbolische roman. Goethe begint aan zijn autobiografie: Aus meinem Leben, Dichtung und Wahrheit. Dit werk zal hij in 1831 afsluiten. |
|
| 1810 | Uitgave van de Farbenlehre. |
|
| 1814 | Liefde voor de bankiersvrouw Marianne von Willemer. Goethe ontmoet haar op een reis langs de Rijn. Geïnspireerd door haar schrijft Goethe de gedichtencyclus West-östliche Divan (1819). |
|
| 1816 | 6 juni: Overlijden van zijn vrouw Christiane. Kunstschätze am Rhein, Main und Neckar. |
|
| 1816 - 1817 | Italienische Reise, autobiografische reisherinneringen. Goethe publiceert in deze tijd veel werk van kunsthistorische aard: de biografie "Winckelmann und sein Jahrhundert" (1805) en het tijdschrift "Ueber Kunst und Altertum" (1816 - 1832). |
|
| 1822 | Kampagne in Frankreich. |
|
| 1823 | "Marienbader Elegie", waarin Goethe zijn niet beantwoorde liefde voor de negentienjarige Ulrike von Levetzov uitdrukt. |
|
| 1826 | 29 augustus: Goethe geeft aan Frau von Stein haar brieven terug. |
|
| 1827 | Over Franse, Boheemse, Servische, Chinese en Duitse poëzie. Goethe werkt verder aan Faust en Wanderjahre. 6 januari: Frau von Stein sterft. |
Dood van Beethoven |
| 1829 | Wilhelm Meisters Wanderjahre, deels roman, deels novellen. Het laatste deel van een serie werken waarin Goethe zijn pedagogische inzichten te boek stelt. |
|
| 1830 | 27 oktober: Goethes zoon August overlijdt in Rome. |
|
| 1832 | Voltooing van het tweede en laatste deel van Faust, met steun van Johann Peter Eckermann. 22 maart: Goethe sterft in Weimar. |