Levensloop

Deze chronologie is gebaseerd op vergelijkbare schema's in uitgaven van Goethes werk, o.m. de Nederlandse uitgave van "Die Wahlverwandschaften"(Natuurlijke verwandschap - vert: Pim Lukkenaer) "Wilhelm Meisters Lehrjahre"(Wilhelm Meisters Leerjaren - vert: Pim Lukkenaer) en de Goethe - biografie van Prof.Dr. Herman Grimm (ned uitgave W. de Haan, 1962)


1742   25 december: *Charlotte von Schardt, later von Stein, waarschijnlijk in Eisenach.
1746   *Kätchen Schönkopf in Leipzig.
1749 28 augustus: Goethe geboren in Frankfurt am Main, als zoon van Johann Kaspar Goethe,(1710 - 1782) jurist en raadsheer van de keizer, en Katharina Elisabeth Textor (1731 - 1808), bekend geworden als Frau Aja of Frau Rat. Goethe wordt samen met zijn zuster Cornelia door zijn vader en door huisonderwijzers onderwezen en leert Latijn, Grieks, Frans, Engels en Hebreeuws. Hij tekent en musiceert.
1750   * 7 december: Cornelia Goethe.
1752   *Friederike Brion in Niederrödern.
1753   *Charlotte Buff in Wetzlar
1756   *W.A. Mozart. 

*Körner, een vriend van Schiller.
1757   *Carl August.
1758   *Karl Friedrich Zelter.

23 juni: *Anna Elisabeth Schönemann (Lili) in Frankfurt a.M.
1759   *Fr. Schiller.
1763 Goethe's eerste gedicht:"Höllenfahrt Christi".
1764   6 juni: *Christiane Vulpius.
1765 Goethe begint zijn rechtenstudie in Leipzig (het "kleine Parijs"). Naar aanleiding van zijn verhouding met de herbergiersdochter Kätchen Schönkopf schrijft hij de Anacreontische gedichten, "Das Buch Annette" (Annette - Lieder, 1766 - 1767).
1767 Goethe werkt aan het herdersspel "Die Laune des Verliebten" (tot 1768).
1768 28 augustus: Goethe keert ernstig ziek naar Frankfurt terug. Hij wordt verzorgd door zijn moeder en haar vriendin Susanna von Klettenberg, de "schöne Seele" uit het zesde boek van "Wilhelm Meister". Door haar maakt hij kennis met natuurmystieke en alchemistische geschriften, waardoor hij het idee voor "Faust" krijgt.  Tevens is dit het begin van zijn natuurwetenschappelijke studies. *Wilhelm von Humboldt
1769 Neue Lieder; anoniem verschenen

Die Mitschuldigen; een blijspel in Rococo-stijl.
1770 Goethe voltooit zijn rechtenstudie in Straatsburg. Kennismaking met Johann Gottfried Herder. Via hem kennismaking met Homerus, Shakespeare, de gotiek en de Ossian-gedichten van James Macpherson. * Napoleon

* Ludwig van Beethoven
1771 Friederike-Lieder.

Advocaat in Frankfurt.
1772 Gedurende vier maanden is Goethe jurist bij het gerechtshof van Wetzlar. 

Verliefd op Charlotte Buff, de verloofde van legatiesecretaris J.C. Kestner. (Lotte uit Die Leiden des jungen Werthers.)
1773 Götz von Berlichingen. Treurspel in Shakespeareaanse stijl. Door dit werk raakten de middeleeuwen in de mode.

Goethe begint te werken aan Faust.
1774 Die Leiden des Jungen Werthers. Deze roman in brieven maakte Goethe beroemd in heel Europa. 

Clavigo.

Bezoek aan Lavater in Frankfurt.

Reis langs de Rijn. Kennismaking met Fritz Jacobi.

Goethe's Sturm und Drang-periode komt tot uiting in zijn gedichten Prometheus en Ganymed en het toneelfragment Mahomet.
1775 Verloving met Lili Schönemann; na enkele maanden verbroken.

Reis naar Zwitserland.

Stella.

Lili-Gedichte.

7 november: Goethe vestigt zich op uitnodiging van hertog Karl August in Weimar. Hij vat liefde op voor Charlotte von Stein, die 7 jaar ouder is en gehuwd.
1776 Goethe is vanaf juni 1776 als "Legationsrat" betrokken bij de regering van Weimar met een salaris van 1200 Thaler. 

20 oktober: J.G. Herder komt naar Weimar.
1777 Reis naar de Harz.
1778 Der Fischer. Ballade + Rousseau.

+ Voltaire
1779 Eerste versie van u>Iphigenie voltooid. 6 april: eerste opvoering. 

Goethe wordt "Geheimrat" aan het hof, lid van het kabinet. Hij zorgt voor het toneel, het park en de bouwwerken. Tevens leidt hij de commissie voor militaire zaken en wegenaanleg.
1780 Januari: weerzien met Frederike in Sesenheim en met Lili in Straßburg. 2e reis naar Zwitserland. Bezoek aan de Karlsschule in Stuttgart. Kennismaking met Schiller.

Goethe legt zich toe op de studie van de natuurwetenschappen.
1782 Goethe wordt door de hertog in de adelstand verheven, waardoor hij het predikaat "von" voor zijn naam mag zetten. Hij wordt belast met de staatsfinanciën.
Erlkönig. Ballade.
 
1783 -1786 Fritz von Stein, de jongste zoon van Charlotte von Stein, woont in Goethes huis en wordt door hem opgevoed.
1784   *Marianne von Willemer, geb. Marianne Jung.
1785   *Bettine Brentano op 4 april in Frankfurt am Main.
1786 Reis naar Italië, tot 1788. Kennismaking met de klassieke oudheid en de renaissance en, vooral, de lossere Italiaanse levenswijze.

Iphigenie auf Tauris.
Derde en laatste versie van dit prozadrama in vijfvoetige jamben.
 
1788 Terug in Weimar. Goethe beperkt zijn ambtelijke bezigheden tot een minimum, maar behoudt de leiding over alle instellingen van wetenschap en kunst.

Egmont. Treurspel.

Kennismaking met Schiller.

12 juli: Goethe maakt kennis met Christiane Vulpius, een meisje uit een eenvoudig milieu.
 
1788 - 1790 Römische Elegien.  
1789 Verhouding met Christiane Vulpius . Geboorte zoon August (1789 - 1830) op 25 december.

Torquato Tasso. Kunstenaarsdrama.
 
1790 Venezianische Epigramme, na zijn tweede (minder gelukkige) reis naar Venetië.

Die Metamorphose der Pflanzen, een botanische studie. De term "morfologie" is van Goethe afkomstig.
1791 Beiträge zur Optik.

Goethe begint met zijn "Farbenlehre", een kleurenpsychologisch werk, dat in 1810 zal verschijnen. In dit werk komt Goethe's pantheïstische levensbeschouwing naar voren, dat ook in zijn literaire werk terug te vinden is.

In Weimar krijgt Goethe de leiding over het hoftheater. Samen met Schiller zal hij hiervan een voorbeeld van artistiek toneel maken.

De Franse revolutie heeft een grote invloed op Goethe leven. Het blijspel "Gros-Cophta", heeft het halssnoerproces van Marie Antoinette als onderwerp.
1792 - 1793 Goethe volgt de hertog in de eerste coaltitieoorlog tegen Frankrijk. Nederlaag van Valmy.

Der Bürgergeneral, een gelegenheidsstuk.

Drama: Die Aufgeregten.
1794 Reineke Fuchs. Een dierenepos in hexameters.

Vriendschap met Schiller

Goethe werkt verder aan zijn in 1777 begonnen Wilhelm Meisters theatralische Sendung. Hij smeedt de zes boeken aaneen tot de eerste vier boeken van de Lehrjahre.

Goehte werkt verder aan Faust.
1795 - 1797 "Die Unterhaltungen deutscher Ausgewanderten". Een losse raamvertelling, die Goethe schrijft voor Schillers tijdschrift "Die Horen". In dit verhaal vindt een groep aristocratische vluchtelingen in het vertellen van verhalen een uitwijkmogelijkheid voor de revolutie.
1797 Xenien.
Kritische epigrammen, die hij samen met Schiller schreef als kritiek op de toenmalige letterkunde.


Reis naar Zwitserland.

Propyläen.

Hermann und Dorothea. Een idyllisch epos als tegenhanger van Schillers "Das Lied von der Glocke".
1798 Balladen "Der Zauberlehrling", "Die Braut von Korinth", "Der Schatzgräber", "Der Gott und die Bajadere".
1799 Achilleis.
1805 Epilog zur Schillers Glocke. + Schiller
1806 Plundering van Weimar door de Fransen. Ontroerd door haar dappere houding trouwt Goethe op 19 oktober met Christiane Vulpius.
1807 - 1808 Sonnette.
Goethe verliefd op Minna Herzlieb.
1808 Publikatie van het eerste deel van Faust. (voltooid in 1806)

Pandora, dramatische alegorie.

Goethe's moeder sterft.

Ontmoeting met Napoleon. Door deze ontmoeting kreeg Goethe, die op dat moment in zijn leven vereenzaamd was, een nieuwe impuls. Relatie met de nieuwe Romatische School in Jena.
1809 Die Wahlverwandtschaften, symbolische roman. Goethe begint aan zijn autobiografie: Aus meinem Leben, Dichtung und Wahrheit. Dit werk zal hij in 1831 afsluiten.
1810 Uitgave van de Farbenlehre.
1814 Liefde voor de bankiersvrouw Marianne von Willemer. Goethe ontmoet haar op een reis langs de Rijn. Geïnspireerd door haar schrijft Goethe de gedichtencyclus West-östliche Divan (1819).
1816 6 juni: Overlijden van zijn vrouw Christiane.

Kunstschätze am Rhein, Main und Neckar.
1816 - 1817 Italienische Reise, autobiografische reisherinneringen.

Goethe publiceert in deze tijd veel werk van kunsthistorische aard: de biografie "Winckelmann und sein Jahrhundert" (1805) en het tijdschrift "Ueber Kunst und Altertum" (1816 - 1832). 
1822 Kampagne in Frankreich.
1823 "Marienbader Elegie", waarin Goethe zijn niet beantwoorde liefde voor de negentienjarige Ulrike von Levetzov uitdrukt.
1826 29 augustus: Goethe geeft aan Frau von Stein haar brieven terug.
1827 Over Franse, Boheemse, Servische, Chinese en Duitse poëzie. Goethe werkt verder aan Faust en Wanderjahre. 

6 januari: Frau von Stein sterft.
Dood van Beethoven
1829 Wilhelm Meisters Wanderjahre, deels roman, deels novellen. Het laatste deel van een serie werken waarin Goethe zijn pedagogische inzichten te boek stelt.
1830 27 oktober: Goethes zoon August overlijdt in Rome.
1832 Voltooing van het tweede en laatste deel van Faust, met steun van Johann Peter Eckermann.

22 maart: Goethe sterft in Weimar.